DAHSZUR
Około dwóch kilometrów od nekropolii w Sakkarze odnajdujemy pięć piramid Dahszuru. Trzy z pośród nich zostały zbudowane z kamienia, dwie z cegły, ale wszystkie są jednakowo ważne. Najbardziej z nich wysunięta na północ, z cegły, powstała w czasach panowania Sesostrisa III z XII dynastii. Dawniej piramida miała licówkę rzeźbioną w kamieniu z Tury. Z kolei bardziej na południe rozlokowały się piramidy Amenemhata II oraz Ame-nemhata III. W grobowcu pierwszej, kamiennej, znaleziono wspaniałą kolekcję klejnotów. Drugą zaś piramidę zbudowano z cegieł. Obie pozostałe wzniesiono za Snefru, pierwszego faraona IV dynastii. Długość boku pod-
stawy tej piramidy, którą nazywa się "czerwoną piramidą", wynosi więcej niż dwukrotność jej wysokości (dwieście trzynaście metrów wobec dziewięćdziesięciu dziewięciu). Inną, najlepiej zresztą zachowaną z całej nekropolii, jest tak zwana "romboidalna piramida", łatwa do rozpoznania nawet z dużej odległości właśnie z powodu niezwykłych kształtów. Zabytek ten zawdzięcza swoje imię dosyć ekscentrycznej konstrukcji. Chodzi mianowicie o to, że kąt nachylenia ścian zmienia się mniej więcej w połowie długości z pięćdziesięciu na czterdzieści trzy stopnie. Drugą niezwykłą rzeczą w tej piramidzie jest to, że ma dwa wejścia, jedno z zachodu i jedno z pomocy, oba prowadzące do dwóch ukrytych na różnych poziomach sal.
MEJDUM
Jeszcze jedno dzieło niezmordowanego Snefru, ojca Cheopsa - to piramida w Mejdum, niedaleko Nilu, na wysokości Fajjum. Arabowie nazywają ją "ahram elkaddah", co oznacza "fałszywa piramida". I rzeczywiście, ta
potężna budowla bardziej niż piramidę przypomina wielką mastabę o pochyłych ścianach, otoczoną dwoma masywnymi tarasami. Pierwotnie jednak musiała wyglądać zupełnie inaczej ze swymi ośmioma tarasami zmierzającymi do ostrego wierzchołka. Można również przy-jąć założenie, że zewnętrzna gładka licówka miała ukryć nie tylko wszelkie nierówności, ale nawet widoczne dzisiaj stopnie.
Dzisiaj na zachodnim brzegu Nilu znajduje się wioska Arabat el-Madfurnah (dosłownie: "Pogrzebany Arabat").
I rzeczywiście, piasek przysypał tu większość zabytków.
Abydos - to nazwa, jaką nadali Grecy starożytnemu świętemu miastu Thinis (Tanis), kolebce najstarszych dynastii i kultu Ozyrysa. To właśnie tutaj legenda Ozyrysa, która emanowała na kraj także z sanktuarium w Buziris (pierwotna nazwa Pauzir, oznaczająca "wieczysty dom Ozyrysa"), zyskała swą najpełniejszą realizację zarówno pod względem architektonicznym, jak też religijnym. Był to bowiem najważniejszy cel pielgrzymek wszystkich Egipcjan, którzy przynajmniej raz w życiu musieli odwiedzić święty gród. W sanktuarium Ozyrysa miano przechowywać najświętszą relikwię - głowę boga. Zgodnie z legendą, bóg Set zabił swego brata Ozyrysa, porąbał jego ciało na kawałki (trzynaście według jednej wersji, a czterdzieści według innych) i rozrzucił w różnych częściach Egiptu. Bogini Izis, żona zabitego boga, pozbierała je
i umieściła w Ozy-rejonie w Abydos... Odnalazła wszystko z wyjątkiem fallusa, którego połknęła ryba w jeziorze Menzaleh nie opodal Port Saidu. Izis siłą swej miłości przywróciła małżonka do życia. Kiedy bóg otworzył oczy, spłynął z nich na Izis promień światła, dzięki któremu poczęła syna Horusa. Mit o Ozy-rysie, zabitym przez własnego brata Seta, bardzo przypomina ten z Biblii o Kainie i Ablu.
W tym starożytnym mieście, gdzie każdy religijny Egipcjanin pragnął posiadać własną kaplicę cmentarną lub przynajmniej nagrobną płytę, dzisiaj pozostało zaledwie trochę ruin. Z drugiej jednak strony pałac Setiego I, czyli Memnonium, opisany przez Straboniusza jako "pałac godny podziwu" i słynny z powodu swoich wspaniałych fresków, znajduje się w wyjątkowo dobym stanie. Pałac, odkryty przez Auguste Mariette'a, budowano początkowo w celu uczczenia pielgrzymki Setiego I do Abydos. Mimo że prace kontynuował jego syn Ramzes II, to jednak obiekt nigdy nie został ukończony.
