Egipt - Zabytki

Meczet Mohameda Ali

Meczet Mohameda Ali jest wizytówką merostwa kairskiego. Mohamed Ali (1769-1849) urodził się w Kawalii, w Grecji, i był z pochodzenia Albańczylaem. Jako zawodowy żołnierz znalazł się w jednostce, która miała wyzwalać Egipt spod okupacji francuskiej i która wzięła udział w bitwie lądowej pod Abu Kirem 25 lipca 1799 roku. W 1808 r. Mohameda Ali mianowano głównodowodzącym wszystkich oddziałów albańskich w Egipcie, ale już w r. 1805 Egipcjanie zbuntowali się przeciwko Wali Churszidowi, a Mohamed Ali przejął władzę.
Meczet zbudowany w 1830 r. składa się z "właściwego meczetu oraz dziedzińca. Dziedziniec o wymiarach pięćdziesiąt dwa na pięćdziesiąt cztery metry otaczają cztery galerie zdobione marmurowymi kolumnami i zwieńczone niewielkimi kopułkami. Po środku dziedzińca mieści się fontanna dla rytualnych ablucji (gdzie muzułmanie marmuru, a mihrab upiększono alabastrem ze złotymi wykończeniami. Duża liczba szklanych wisiorów i kryształowych lamp tworzy jasne kręgi światła wewnątrz meczetu.

Grobowiec Mohameda Ali Paszy
Potrójny grobowiec Mohameda Ali Paszy znajduje się po prawej stronie od wejścia do jego meczetu. Wykonano go z białego rzeźbionego w kwiaty marmuru i zdobionego dodatkowo n malowanymi i złoconymi inskrypcjami.

Meczet Sułtana Hassana

Jest to jeden z najpiękniejszych i najbardziej monumentalnych meczetów Kairu. Jego fundatorem był sułtan El Nasser Hassan, dziewiętnasty rządzący w Egipcie sułtan turecki i siódmy syn sułtana El Nassera Mohameda ibn Kalauna. Nawiasem mówiąc, żył on w ciężkich czasach, kiedy królowały wszelkie intrygi i spiski. Władca ten zadecydował o budowie swojego meczetu na placu przylegającym do Cytadeli Saladyna. Prace rozpoczęto w 1356 r., a zakończono w 1363 pod kierunkiem Baszira Agi, jednego z następców Hassana. Meczet ten uważa się za arcydzieło architektury islamskiej. Zajmuje on powierzchnię siedmiu tysięcy dziewięciuset siedmiu metrów kwadratowych. Wejście ma trzydzieści siedem metrów i osiemdziesiąt centymetrów wysokości. Przy świątyni znajduje się również madrasa, czyli szkoła teologiczna dla czterech obrządków muzułmańskich. Dziedziniec budowli jest niemal idealnym kwadratem o trzydziestodwume-trowej długości boku. Na każdej stronie usytuowano krużganek, wznoszący się wyżej niż reszta dziedzińca. Wszystkie one zostały zwieńczone sklepieniami o spiczastym ceglanym wykończeniu oraz kamiennymi arkami.

Miłośnicy sztuki uważają, że arka największego jest prawdziwym cudem architektury. Ściany meczetu pokrywają bloki kolorowego kamienia i marmuru, sztukaterie i stiuki z wersami Al Fa-tihy (pierwszej, czyli "Otwierającej" sury Koranu) w piśmie kufickim. Jest tam również mistrzowsko wykonana ambona, a mihrab spoczywa na czterech marmurowych wspornikach. Po prawej stronie minbaru z białego marmuru są drewniane pokryte brązem drzwi. Drzwi są po każdej stronie kibli. Dwoje drzwi prowadzi do grobowca. Pomieszczenie to ma dwadzieścia jeden metrów wysokości, przy czym od ósmego metra wzwyż wszystkie jego ściany pokrywa marmur.
Meczet sułtana Hassana posiada dwa minarety. Pierwszy, wznoszący się na osiemdziesiąt dwa metry, jest uważany za jeden z najwyższych minaretów w świecie Islamu i jest tylko dwa metry niższy od dwóch minaretów meczetu Mohameda Ali Paszy, zbudowanego całe pięćset lat później.

Statua Ramzesa II

Posąg ten odnaleziono w Memfis w 1954 r. i przewieziono do Kairu, gdzie jest eksponowany na placu dworcowym. Ma on dziesięć mętów wysokości, a podwójna korona władcy symbolizuje zjednoczenie Północy i Południa. Z tyłu kolosa jest coś w rodzaju podpórki, na której wypisano tytuły i przydomki faraona. Jednym z nich był "Silny Byk", zwierzę to bowiem symbolizowało płodność i urodzajność. Pomiędzy nogami statui wykuto płaskorzeźbę żon-córek Ramzesa (Bent Anath) i jeszcze jednej z trzech jego córek, którym nadano ten tytuł. Kopia niniejszego posągu stoi obecnie na drodze prowadzącej do kairskiego lotniska.

Muzeum Egipskie

Francuski egiptolog Mariette Pasza nalegał na zbudowanie wielkiego muzeum do przechowywania staroegipskich dzieł sztuki. Dwadzieścia lat później francuski architekt Marcel Dourgnon przedstawił plan Muzeum Egipskiego, które miało być usytuowane w centrum Kairu. Muzeum zostało otworzone w 1902 r., a na jego dyrektora powołano Gasto Maspero. Jest tam duża biblioteka oraz sto sal wystawienniczych, rozlokowanych na dwóch piętrach. W ogrodzie należącym do Muzeum znajduje się duży pomnik z brązu, który stoi nad marmurowym grobowcem Auguste Mariette'a z wykutymi na nim datami jego narodzin i śmierci: 1821-1881. W pobliżu ustawiono także sporo pomników poświęconych innym sławnym egiptologom. Większość zbiorów Muzeum wiąże się z Tutenchamonem, choć nie tylko. Bogate zbiory reprezentują liczne dzieła sztuki z czasów starożytnych, jak chociażby posągi Cheo-psa, Chefrena i Mykerinosa, kilka posągów Ramzesa II, a także kolekcje Tutmozisa III i Alhnatuna.

Główne wejście do Muzeum Egipskiego
Dwa posągi po każdej stronie wejścia do Muzeum symbolizują Północ i Południe starożytnego Egiptu. Jedna z postaci trzyma lotos, druga papirus.

Złoty sarkofag Tutenchamona
Złoty sarkofag Tutenchamona wykonano ze stu osiemdziesięciu kilogramów litego złota. Jest to prawdo-podobnie największy i najwspanialszy w historii przykład sztuki złotniczej. Ciało młodego władcy Tutenchamona, który zmarł w wieku osiemnastu lat, złożono do trzech sarkofagów. Wewnętrzny i zewnętrzny znajdują się wśród jego zbiorów Muzeum Egipskim. Grobowiec faraona został odnaleziony w Tebach - w Dolinie Królów, 4 listopada 1922 r. przez Howarda Cartera po sześciu latach ciężkiej pracy - pod zwałami żwiru, jakie nagromadziły się nad nim podczas odkopywania grobowca Ramzesa VI.

Król Mentuhotep (XI dynastia)
Jest to rzadki przykład rzeźby, przedstawiający faraona Mentuhotepa z XI dynastii. Posąg znajdował się w grupie ośmiu innych postaci, odnalezionych w świątyni grobowcowej z Deir el-Bahari, na zachód od Luksoru, obok świątyni królowej Hatszepsut, zbudowanej pięć wieków później. Posąg wykonany z piaskowca, wysokości dwóch metrów trzydziestu centymetrów, przedstawia faraona siedzącego w pozycji Ozyrysa, w białych szatach i pomalowanej na czerwono koronie. Kolor ciała widocznego pod białym przyobleczeniem jest oliwkowo-czarny. Statua, kiedy ją odnaleziono, była okręcona w bandaże niczym mumia i umieszczona w niszy grzebalnej monumentalnej świątyni tego władcy.

Dwarf Seneb i jego rodzina (VI dynastia)
Staroegipski rzeźbiarz uwiecznił w tym dziele ważnego urzędnika państwowego Dwarfa Seneba wraz z rodziną. Sportretował on samego notabla, jego żonę trzymającą go prawą ręką oraz dwójkę ich dzieci w miejscu skróconych nóg ojca. Posąg wykonany z wapienia został odnaleziony w grobowcu Seneba w Gizie, na pomoc od piramidy Che-frena.

Szejch el-Balad
Jest to najsłynniejsza rzeźba drewniana z czasów Starego Państwa. Przedstawia ona arystokratę Kaapera, wielkiego kapłana. W jego rysach dostrzega się powagę i dostojeństwo. Oczy wykonano z kwarcu i osadzono w miedzianych powiekach. Posąg wyrzeźbiono (z wyjątkiem ramion) z jedne-goTkawałka drewna sykamorowego. Znaleziony w 1860 roku w pobliżu Sakkary, wydał się miejscowym robotnikom, którzy go odkopali, podobny do sołtysa z ich wioski - po arab-sku: "Szejch el-Balad", stąd nazwa zabytku.

Skryba (IV dynastia)
Zawód skryby był w starożytnym Egipcie jedną z najwyżej cenionych profesji. Z powodu swej mądrości i wiedzy mieli oni najlepszy dostęp i najbliższą styczność z faraonem. Rzeźba wykonana z malowanego wapienia przedstawia siedzącego po turecku pisarczyka trzymającego na kolanach rozwinięty zwój papirusu. Oczy z inkrustowanego kwarcu obramowano brązem. Chociaż starożytni Egipcja-nie bardzo ściśle trzymali się raz ustalonych w sztuce kanonów, głowa przedstawianej postaci jest lekko przechylona w prawo, jakby człowiek zastanawiał się nad tym, co ma napisać.

Książę Rahotep i jego żona Nofret (IV dynastia)
Niniejsza rzeźba grupowa została znaleziona w grobowcu Rahotepa w Mej-dum. Przedstawia ona księcia Rahotepa, który był najwyższym kapłanem w Heliopolisie, oraz jego żonę księżniczkę Nofret. Portretowane osoby zostały wykute z dwóch oddzielnych blo-ków wapienia, ale w zamyśle miały sta-nowić całość oglądaną razem. Oba po-sagi są malowane, z inkrustowanymi oczyma, w doskonałym stanie. Należy zwrócić uwagę na różnicę w odcieniu skóry mężczyzny i kobiety, zawsze starannie podkreślaną w sztuce starożytnego Egiptu.

Grupa z czarnego granitu (XVIII dynastia)
Jest to rzeźba grupowa z czarnego gra-nitu przedstawiająca burmistrza Teb, Senefera, siedzącego u boku swojej żony Senetnaj, oraz ich córki Mutne-feret, umieszczonej pomiędzy nimi. Dzieło pochodzi z czasów panowania Amenhotepa II z XVIII dynastii.

Muzeum Egipskie